Anadolu'nun Türkleşmesi

Anadolu'nun Türkleşmesi »Anadolu'nun Türkleşmesi   Anadolu'nun fethi sonuçları itibariyle, Türk tarihinin en  önemli  olaylarının başında gelir. Bu fetih ile, Batı Türklüğü...

Anadolu'nun Türkleşmesi

Anadolu'nun Türkleşmesi
 
Anadolu'nun fethi sonuçları itibariyle, Türk tarihinin en  önemli  olaylarının başında gelir. Bu fetih ile, Batı Türklüğü yeni ve ebedî bir vatana kavuşmuş ve bu vatan  toprakları üzerinde Anadolu Selçukluları, Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştur. Türkler Anadolu'ya 4.ncü yüzyıldan başlayarak fasılalarla 11.nci yüzyıla kadar sürecek akınlarda bulunmuşlardı. Ancak, 1071 Malazgirt Savaşı'na kadar  aralıklarla devam edecek olan bu akınlar neticeleri itibariyle,  fetih amacı ön plânda  tutulmayan akın ve keşif hareketleri olarak nitelenebilir. Büyük Selçuklu dönemindeki Oğuz-Türkmen akınlarıyla birlikte Anadolu'nun Türkleşmesiyle neticelenecek fetihler başlamıştır. Anadolu'ya ilk Türk akını Batı (Avrupa) Hunları döneminde gerçekleşmiştir.  Roma İmparatorluğunun ikiye ayrılmasından sonra, Bizans'ın hâkimiyetinde kalan Anadolu'ya, Kafkasları aşarak ulaşan  Kursık ve Basık adlı Hun başbuğları 398 yılında  Erzurum,  Malatya ve Çukurova hattını geçerek Kudüs'e kadar akınlarda bulunup, aynı yoldan geri dönmüşlerdi.  Hunlardan sonra, Sabar (Sabir, Sibir) Türkleri hükümdarları Balak liderliğinde Doğu  Anadolu'dan Ankara'ya kadar olan toprakları vurarak pek çok ganimet elde etmişlerdir (515/16).  İlk Müslüman-Türk Komutanların Akınları: Emeviler ve  Abbasilerin hizmetine giren ilk Müslüman Türk komutanların Bizans'la mücadelesi, Anadolu'ya yapılan akınların diğer bir devresini oluşturur. Özellikle Abbasiler zamanında Bizans üzerine yapılan gazalarda Türk komutanları önemli rol oynamışlardır.

   Tarsus- Malatya- Erzurum hattı boyunca gerçekleşen  mücadelede Sugur ve Avasım adı verilen uc(sınır) bölgelerine yerleştirilen Türkler, Batı Anadolu'ya kadar uzanan akınlara katılmışlardır(8.-9.yüzyıllar). Bu akınların başında Afşin, Vasıf et- Türkî, Kayı oğlu Ahmed, Haris, Buğa gibi Türk komutanlar bulunmaktaydı. Bu seferler neticesinde Anadolu'nun pek çok bölgesi harap hâle  gelmiş, bu durum  ileride yapılacak  fetihler için kolaylık sağlamıştır.Oğuz-Selçuklu Akınları: Daha  önce yapılan Anadolu seferleri yurt kurmak amacından uzak, sadece askerî   harekâtlar şeklinde gerçekleşmişti. Selçuklu devrinde başlayan akınlar ise plânlı ve  yurt kurmaya yönelikti. Bu sebeble Oğuz (Türkmen)-Selçuklu akınları büyük bir öneme sahiptir. Henüz bir devlete sahip olmayan Selçuklular, güçlü Karahanlı ve  Gazneli devletlerinin şiddetli baskısı ve takibi altında kalmışlardı. Bu zor şartlar sebebiyle Selçuklular yeni bir yurt arama mecburiyeti duymuşlar ve bu maksatla  batıya keşif birlikleri göndermişlerdir. Böylece Anadolu'ya ilk Selçuklu akınları başlamış oluyordu. 

Çağrı Bey'in ilk Anadolu Seferi:

Maveraünnehir'deki zor durumdan kurtulmak için Çağrı Bey komutasında Anadolu'ya bir keşif harekâtı düzenlendi. Çağrı Bey Emrindeki üç bin atlı ile önce Azerbaycan ve ardından Van, Kars yörelerine girdi  (1018). Ermeni kaynaklarının belirttiğine göre Mızrak, ok  ve yaydan oluşan silâhları çekili, beli kemerli  uzun ve örülü saçlı, rüzgâr gibi uçan  Türk atlıları karşısında Bizans Komutanı Senekerim'in gönderdiği kuvvetler yenilgiye uğradılar. Daha sonra Nahcivan ve Gürcü memleketleri üzerine yürüyen Çağrı Bey,  karşılarında duracak bir kuvvet olmadığını gördü.1021'de geri döndü ve bu durumu Tuğrul Bey'e iletti. Anadolu'nun yerleşmek için uygun olduğuna karar  verdiler.Tuğrul Bey Zamanındaki Akınlar:  Selçukluların lideri Aslan Yabgu'nun hile  ile yakalanıp Kalencer Kalesine hapsedilmişti.  Bunun üzerine Arslan Yabgu'ya  bağlı bazı kitleler  Azerbaycan ve Doğu Anadolu'ya göçtüler (1028-38). Daha önce  Irak bölgesine  gelen Kızıl Boğa, Göktaş gibi kumandanların idaresindeki  Türkmenlerlerle birlikte bu   gruplar Diyarbakır, Mardin, Van  ve Erzurum civarlarında  görünüyorlardı. Gürcü ve Ermeni kuvvetlerine karşı başarı kazanan Oğuzlara engel olmak isteyen Bizans karşı harekâta geçti. Tuğrul Bey de buna karşılık İbrahim Yınal, Kutalmış ve Musa Yabgu'nun oğlu Hasan'ı Anadolu'ya  akınlar için görevlendirdi.

Pasinler Savaşı:

Bizans ve Gürcü kuvvetleri Pasinler çevresinde akınlarda bulunan Musa Yabgu'nun oğlu Hasan Bey komutasındaki Selçuklu birliklerini pusuya düşürdüler. Zap  Suyu yöresindeki savaşta Hasan şehit oldu. (1047/8). Tuğrul Bey bu duruma çok üzüldü. Hasan'ın intikamını almak için İbrahim Yınal ve  Kutalmış'ı görevlendirdi.  İki komutan  Erzurum'a doğru ilerlediler. Bizans, Gürcü ve Ermeniler'den oluşan düşmanı Pasinler Ovası'nda karşılayan Selçuklular büyük bir  zafer kazandılar . (1048). Gürcü Kralı Liparit esir alındı.Pasinler Savaşı düzenli  Selçuklu ordularının Anadolu'da kazandığı ilk büyük savaş olması sebebiyle önemlidir. Daha önceki  devrede mücadele vurkaç taktiği güden Türkmenler tarafından gerçekleştirilirken, bu savaşta Selçuklu hanedanına mensup kişilerin komutasındaki ordu kullanılmıştır. Nitekim Bizans yenilgiyi kabul ederek Selçuklu devletiyle barış anlaşması yapar. Bu barışa göre Bizans imparatoru, 9.ncu yüzyılda yapılan ancak sonra yıkılan  İstanbul'daki camiyi tamir etmeyi ve burada  Tuğrul Bey adına hutbe okutmayı kabul eder. Ancak vergi vermeyi reddeder.Tuğrul Bey'in Anadolu Seferi: Vergi ödemeyi reddeden imparatorun Doğu Anadolu'ya ordu sevk etmesi üzerine Tuğrul Bey bizzat sefere çıkar (1054). Erciş, Bayburt, Kemah ve Erzincan ele geçirilir.  Malazgirt'i kuşatan Tuğrul Bey, kışın yaklaşması üzerine ordusunu geri çekerek, Rey'e döner. Bu seferden sonra Anadolu'nun fethi  için Çağrı Bey'in oğlu Yakutî  görevlendirilir (1057). Yakutî Yakutî Sivas'ı alır ve Kayseri'ye kadar ilerler. Öte yandan Kars ve Ani kuşatılır. Dinar Bey'e bağlı birlikler de Malatya civarına inerler. Bu akınlar Alp Arslan  zamanına kadar devam etmiştir.

İlk Akınların Önemi:

Anadolu'ya yapılan bu ilk Türk akınları görünüşte kalabalık Türkmen kitleleri tarafından gerçekleştirilen, düzensiz ve yağmayı amaçlayan  hareketlerdir. Halbuki bu gerçek değildir. Türkmen başbuğları komutasındaki  Türkmen kuvvetleri, belirli bir plân çerçevesinde, disiplin içinde hareket etmişlerdir. Anadolu'nun içlerine kadar yapılan akınlarda, Bizans ordularının ikmal yolları üzerindeki şehirler hedef olarak seçilmiştir. Böylece bölgedeki Bizans savunma  gücüne ağır  darbeler vurulmuştur. Bu akınlar, daha sonra gerçekleşecek olan fetih ve yerleşme hareketlerine uygun bir zemin hazırlanması açısından oldukça önemlidir.


Linkback: http://www.buyuknet.com/anadolunun-turklesmesi-t43583.0.html

 
Etiket:
Anadolu'nun Türkleşmesi 

Bu bilgi size yardimci oldu mu?

Evet Hayır

(2 oy, ortalama: 1/5 üzerinden)

Konu Hakkında Görüşün Nedir?

Bu Konuyu Neden Beğenmediğinizle ilgili açıklayıcı yazı yazarsanız konuyu ona göre güncelleyeceğiz.



Turkiyenin baskenti neresidir. kucuk harfle yazin.:

Mesajınıza cevap yazmamızı isterseniz aşağıdaki alanı doldurun

Email:
Anadolu'nun Türkleşmesi

Anadolu'nun Türkleşmesi »Anadolu'nun Türkleşmesi   Anadolu'nun fethi sonuçları itibariyle, Türk tarihinin en  önemli  olaylarının başında gelir. Bu fetih ile, Batı Türklüğü