Dünya Bilgi Toplumu Zirvesi’ne Doğru

İnsanlık tarihi esas itibariyle değişimlerin ve gelişmelerin tarihidir. Tarih boyu insanoğlu pek çok büyük değişim yaşamışsa da sosyo-ekonomik olarak ele alındığında üç temel evrenin varlığını müşahede etmekteyiz: Tarım çağı, Sanayi çağı ve Bilgi çağı.  Tarım çağında, tüm dünyada insanlar benzer hayat standardına sahipti ve aralarında ciddi sayılabilecek farklılıklar yoktu. Sanayi çağına geçildikten sonraki ilk dönemlerde ülkelerin ve toplumların bazıları bu süreci iyi değerlendirip diğerleriyle mesafeyi açtılar. Kapitalin esas olduğu bu süreçte dünyanın bir kısmı fakir kalırken diğer kısmı son derece zengin hale geldi. Arada ciddi uçurumlar oluştu. 2. Dünya savaşından sonraki dönemde uygulamaya konulan bazı ekonomik düzenlemeler fakir toplumlarda zengin grupların ortaya çıkmasına sebep olurken öte yandan zengin toplumlarda da fakir gruplar oluştu. Dünyada hem ülkeler arası hem de aynı ülke sınırları içinde zengin - fakir ayrımı ortaya çıktı. Bu durum tüm dünya çapında toplumsal huzursuzluklara ve sosyal patlamalara neden oldu.



Bilgi çağının 20.yy’ın son çeyreğinde başladığı ve bu çağda sermayenin yerini bilgi ve iletişim teknolojilerine erişimin aldığı  kabul edilmektedir. Bilgi toplumuna geçtiğimiz bu dönemde sanayi toplumu döneminde  yapılan hataların tekrar edilmemesi gerekmektedir. Bu noktada, Sanayi çağında ekonomik zenginliğin eşit dağıtılamamasından kaynaklanan büyük toplumsal sorunların Bilgi çağında  yaşanmaması için tüm dünya halklarının bilgi ve iletişim teknolojilerine eşit erişiminin sağlanması gerekmektedir. Aksi taktirde tıpkı sanayi toplumlarında olduğu gibi toplumlar arası ve aynı toplumda değişik gruplar arası farklılıklar ortaya çıkacak, bu durum düşmanlıkları körükleyecek ve böylelikle küresel ve yerel barış, sağlanamayacak ve tüm dünya çapında insanların bir kısmı bilgi toplumuna adapte olurken diğer kısmı sanayi toplumunun ve belki de tarım toplumunun öngördüğü bir hayat standardını yaşamak zorunda kalacaklardır.



20. yy’ın son çeyreğine baktığımızda  korkulanın  ne yazıkki gerçekleşmekte olduğunu görmekteyiz. Örneğin,  2001 yılında toplam internet kullanıcı sayısı 500 milyon civarında olup bunun bölgelere dağılımı, Afrika  %1.4, Okyanus bölgesi % 1.7, Avrupa % 29, Asya %31.9 ve Amerika % 36.6 şeklindedir. Sabit telefon hatlarına bakıldığında  ise bölgesel dağılım  Afrika %2.0,  Okyanus bölgesi % 1.2, Amerika %28.3, Avrupa %31.0 ve Asya %37.5  şeklindedir. İstatistiklere ülkeler ve ülke içi bölgeler noktasında bakıldığında   daha vahim sonuçlar  ortaya çıkmakta ve  “Sayısal Uçurum” olarak ifade edilen  sorunun giderek önem kazandığı  görülmektedir. İşte bu noktada  Bilgi çağının en iyi şekilde anlaşılması, Sayısal Uçurum başta olmak üzere ortaya çıkmakta olan  sorunların  çözümü için küresel çapta ilgili  tüm  tarafların etkin olarak katılacakları  bir Dünya Zirvesi yapılması ihtiyacı hasıl olmuştur.



2.   KÜRESEL HAZIRLIK ÇALIŞMALARI



Bu çerçevede, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği(ITU)  1998 yılında Birleşmiş Milletler’in desteğiyle çalışmalara başlamış ve yapılan çalışmalar sonucunda Dünya Bilgi Toplumu Zirvesi’nin (World Summit on Information Society), ilki 10 – 12 Aralık 2003 tarihleri arasında Cenevre’de ve ikincisi 2005 yılında Tunus’ta olmak üzere iki aşamada yapılması kararlaştırılmıştır. Ayrıca, ilk zirve için üç hazırlık komitesi toplantısı(PrepCom) ve bölgesel toplantılar yapılması kararlaştırılmıştır. Cenevre’de yapılacak ilk toplantı ile ilgili olarak “altyapının kurulması”, “bilgi toplumuna eşit erişim için engellerin kaldırılması”, “hizmetler ve uygulamalar”, “kullanıcı ihtiyaçları”, “genel çerçevenin geliştirilmesi”, “bilgi-iletişim teknolojileri ve eğitim” konuları üst başlıklar olarak belirlenmiş olup, bu başlıklar altında yer alan bilgi toplumu altyapısının kurulması, sayısal uçurumun azaltılması, kırsal iletişim, dijital medya, fikri mülkiyet hakları, bilgi toplumu anlayışını geliştirme, basın ve ifade özgürlüğü, kültürel ve dilsel çeşitlilik, bilgi toplumunun ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmeye, bilim ve sağlığa etkileri, yerelleşme, demokrasi, e-ticaret, e-sağlık, e-devlet, e-eğitim, tüketicinin korunması, şebeke güvenliği, veri gizliliği, insan kaynakları gelişimi, kadın-erkek perspektifi, geçliğin ihtiyaçları, kullanıcı eğitimi, bilgi toplumunu şekillendirmede hükümetlerin, özel sektörün, sivil toplumun rolü, bilgi ve iletişim teknolojileri ve eğitim konularının hazırlık komitesi toplantıları ve bölgesel toplantılarda hükümetlerin, BM’ye bağlı birimlerin(ITU, UNESCO, WHO, UNDP, UNCTAD, FAO, ....) uluslararası ve bölgesel örgütlerin, sivil toplum örgütlerinin, basının ve iş dünyasının katkılarıyla  tartışılması planlanmıştır. Yapılacak tartışmalar neticesinde Deklarasyon ve Eylem Planının hazırlanarak Cenevre’de yapılacak birinci Zirve’de Devlet ve Hükümet Başkanlarının onayına sunulması ve Tunus’ta yapılacak ikinci zirvede ise Eylem Planının uygulanması hususunda kaydedilen gelişmeler değerlendirilmesi planlanmıştır.



Bu çerçevede, amacı; Zirve ile ilgili bir çerçeve  belirlemek, çalışma metodlarını tespit etmek ve Deklarasyon ve Eylem Planının taslak çalışmalarına başlamak olan I. Hazırlık Komitesi Toplantısı (PrepCom-1) 1-5 Temmuz 2002 tarihleri arasında 115 ülkeden 800 civarında  delege ile BM bünyesindeki ihtisas kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin katılımıyla Cenevre’de yapılmıştır. PrepCom1’de 2 alt komite kurulmuştur. Alt Komite-1; hazırlık komitesi çalışmalarında  uygulanacak olan kurallar (Rules of Procedure) ve akreditasyon ile ilgili düzenlemeler, Komite-2 ise hazırlanacak metinlerin genel çerçevesinin belirlenmesi üzerinde çalışmıştır.



II. Hazırlık Komitesi Toplantısı (PrepCom-2) 17-28 Şubat 2003 tarihleri arasında yine Cenevre’de yapılmış ve bu toplantıda Deklarasyon ve Eylem Planının hazırlanmasına yönelik çalışmalar yapılmıştır. Toplantıda;

   Uluslar arası fon kurulması,

   BİT altyapılarında geniş bandın önemi,

   BİT’ne eşit erişimin içerilmesi,

   Ulusal ve bölgesel stratejilerin öneminin vurgulanması,

   En iyi uygulamaların tüm taraflara duyurulması ve bu amaçla bir el kitabı hazırlanması,

   Tüm ilgili taraflar arasında yeni işbirliği imkanlarının geliştirilmesi,

   Tüm ilgili tarafların etkin ve verimli bir şekilde birlikte çalışmalarını sağlayacak koordinasyonun yapılması,

   Süreçlerin denetiminin, gözetiminin yapılması,

   Bilgi ve deneyimlerin paylaşımını sağlayacak mekanizmaların geliştirilmesi,

   Gümrük vergilerinin adil ve dengeli olması,

   Hükümetlerin yönlendirici rollerinin vurgulanması,

   İnternetin çok taraflı ve demokratik yönetimi,

   Bağımsız düzenleyici çerçeveye duyulan ihtiyaç,

   Hakların garanti altına alınması,

   Açık kaynak kodlu yazılımların desteklenmesi,

   EP’nın uygulanabilir olması,

   EP’nın somut, açık, öz, dengeli, anlaşılabilir, tekrarlardan kaçınmakta olması,

   EP’nın  Deklarasyonla uyumlu olması,

   EP’nın kalkınmaya odaklı olması ve sayısal uçurumu azaltmayı amaçlaması,

   Tüm ilgili taraflara düşen sorumlulukların belirtilmesi,

   Kapasitenin geliştirilmesi,

   Bilginin ve şebekelerin güvenliği,

   Kalkınma odaklı e-uygulamaların geliştirilmesi,

   Sayısal arşivlerin ve kütüphanelerin oluşturulması ve dokümanların korunabilmesi,

   Alan adları sisteminin çok dilli hale dönüştürülmesi,

   Yapılan çalışmaların objektif denetiminin temini için belli başarı göstergelerinin tespit edilmesi,

   Teknoloji transferi,

   Eğitimin öneminin vurgulanması,

   Siber suçlarla mücadele,

   Makul ve ölçülebilir hedeflerin belirlenmesi,

   Oluşturulacak mekanizmaların kontrol edilmesi, gözetlenmesi,

   Küçük – büyük ülkeler arasında işbirliğinin teşvik edilmesi,

   Kültürel homojenliğin önlenmesi,

   Beyin göçünün önlenmesi,

   Hedefler için bir son tarih belirlenmesi,

   Kültürel ve dilsel çeşitlilik,

   BİT okur-yazarlığının geliştirilmesi,

   İnsan kaynaklarının geliştirilmesi,

   Sayısal  dayanışma mekanizmalarının geliştirilmesi,

   Kırsal ve az gelişmiş bölgelerin desteklenmesi,

   Toplumsal bilincin oluşturulması,

   Altyapının geliştirilmesi,

   İnternetin yönetimi,

   Kapasitenin geliştirilmesi,

   Gelişmekte olan ülkelerin ARGE çalışmalarının teşvik edilmesi,

   Çoklu ortam yakınsaması,

   Topluma açık mekanların internete bağlanmalarının temini,

   Bilgi alışverişine olanak sağlayacak web sayfalarının oluşturulması,

       

hususlarında çok ciddi tartışmalar yaşanmış ve taraflar arasında uzlaşma sağlanamamıştır.  Taslak metinler hazırlanamadan toplantı bitmiştir.



III. Hazırlık Komitesi Toplantısı (PrepCom-3) 15-26 Eylül 2003 tarihleri arasında Cenevre’de yapılmış ve bu toplantıda Deklarasyon ve Eylem Planının hazırlanmasına yönelik çalışmalara devam edilmiştir. Toplantıda, taslak üzerindeki tartışmalara devam edilmiştir. Bir önceki hususlar tekrar tartışılmış ve toplantı internet trafiğinde hesaplaşma, açık kaynak kodlu yazılımlar, fikri mülkiyet hakları, genişbant hizmetler, internetin güvenliği ve internetin uluslararası yönetimi konularında uzlaşma sağlanamaması dolayısıyla kilitlenmiştir. Kilitlenen konulara çözüm bulmak ve taslak metinler üzerinde uzlaşmayı sağlamak için Kasım ayında ek bir toplantı yapılacaktır.



Zirve hazırlık sürecinde tüm bölgelerin en az bir hazırlık toplantısı yapması kararlaştırılmış olup, ülkemizin dahil olduğu Pan-Avrupa bölgesinin düzenlediği Pan-Avrupa Bölgesel Bakanlar Konferansı 7-9 Kasım 2002 tarihleri arasında Bükreş-Romanya’da yapılmıştır.     Konferans sırasında çok sayıda oturum yapılmış ve bu oturumlarda bilgi toplumu eksenli konular tartışılmıştır. Konferans sonucunda, enformasyon ve bilgiye erişim güvenliği,  kültürel kimliğin ve dil çeşitliliğinin teşvik edilmesi,  eğitim ve öğretim yolu ile insan kaynaklarının geliştirilmesi, evrensel hizmetlere makul fiyatlar ile erişimin teşvik edilmesi,  düzenleyici çerçevenin geliştirilmesi,  BİT’lerin kullanımında güvenliğin ve gizliliğin tesis edilmesi ve e-devlet, e-iş, e-toplum, e-eğitim gibi e-stratejiler üzerinde yoğunlaşan  “Bilgi Toplumuna Doğru: Prensipler, Strateji ve Eylem için Öncelikler” başlıklı sonuç dokümanı görüşülerek kabul edilmiştir.



3.   ULUSAL  HAZIRLIK ÇALIŞMALARI



Ülkemizin Zirveye ve hazırlık sürecine etkin bir şekilde katılması ve bilgi toplumuna giden yolda belirlenecek ulusal önceliklerin  hazırlanacak olan İlkeler Bildirisine ve Eylem Planına  yansıtılabilmesi  amacıyla Telekomünikasyon Kurumu’nun öncülüğünde kamu kurum ve kuruluşlarının, iş dünyasının, üniversitelerin, sivil toplum örgütlerinin, medyanın ve ilgili diğer tarafların etkin olarak katılacakları bir Ulusal Hazırlık Süreci öngörülmüştür. Bu çerçevede, öncelikle Ulaştırma Bakanlığı ve Telekomünikasyon Kurumu arasında bir protokol imzalanmıştır.



Müteakiben, ilgili kamu kurum ve kuruluşları, iş dünyası,  sivil   toplum   örgütleri, üniversite   ve   medya temsilcilerinin   katılımıyla   4 Eylül 2002 tarihinde Telekomünikasyon Kurumu’nda Ulusal Hazırlık Çalışmaları Bilgilendirme Toplantısı  yapılmıştır. Toplantıda katılımcılara  Zirve ve Ulusal Hazırlıklar Çalışmaları ile ilgili bilgi verilmiş, çalışma yöntemi ve çalışma grupları ile ilgili öneriler sunulmuştur. Öneriler üzerinde yapılan görüş alış-verişi sonucunda tüm çalışmaları yürütecek Ulusal Koordinasyon Komitesinin(UKK) ve buna bağlı bir Sekreterya ile Yazım Komitesinin kurulması, UKK’ya bağlı olarak, Zirve için önerilen altı konu başlığı baz alınarak çalışma gruplarının kurulması ve belli periyotlarla kamu kurumları, iş dünyası, sivil toplum örgütleri ve medya temsilcilerinin biraraya gelerek kendi önceliklerini belirlemeleri kabul edilmiştir. İlgili tarafların üzerinde çalışmak istedikleri konuları ve yer almak istedikleri çalışma gruplarını  Sekreteryaya bildirmeleri kararlaştırılmıştır.

 

Ulusal Koordinasyon Komitesi ile Çalışma Grubu üyelerini belirlemek ve Zirveye yönelik teknik çalışmalara başlamak amacıyla 19 Eylül 2002 Perşembe günü  Telekomünikasyon Kurumu’nda Ulusal Koordinasyon Toplantısı düzenlenmiştir. Toplantıda, Ana çerçevenin geliştirilmesi çalışma grubu koordinatörlüğüne Telekomünikasyon Kurumu, Altyapının kurulması çalışma grubu koordinatörlüğüne Türk Telekom A.Ş, Engellerin-sınırlamaların kaldırılması çalışma grubu koordinatörlüğüne TÜBİTAK, Hizmetler ve uygulamalar çalışma grubu koordinatörlüğüne Andersen Yönetim ve İnsan Kaynakları Danışma Yayıncılık Ltd.Şrk, Kullanıcı ihtiyaçları çalışma grubu koordinatörlüğüne Telekom ve Enerji Hizmetleri Tüketici Hakları ve Sektörel Araştırmalar Derneği(TEDER) ve Bilgi iletişim teknolojileri ve eğitim çalışma grubu koordinatörlüğüne  Milli Eğitim Bakanlığı seçilmiştir.  Telekomünikasyon Kurumu, Ulaştırma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Başbakanlık ve  Çalışma Grubu koordinatörleri ile Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği(İLESAM)’ın Ulusal Koordinasyon Komitesi’nde yer almaları kararlaştırılmıştır. Ulusal Hazırlık Çalışmaları, Çalışma Grupları ve Ulusal Koordinasyon Komitesi’nin kurulmasıyla hız kazanmıştır.



Çalışma gruplarının kendi aralarında yaptıkları çalışmalar sonucunda hazırladıkları görüşler birleştirilerek Zirve Sekreteryasına sunulacak Türkiye Katkısı hazırlanmıştır. Türkiye Katkısında; gelişmekte olan ülkelerdeki BİT projelerinin desteklenmesi için gelişmiş ve görece zengin ülkelerin katkıda bulunacağı bir “Evrensel Fon” oluşturulması, gelişmekte olan ülkelerin içinde bulundukları coğrafyada çevre komşuları ile bir araya gelerek bölgesel ağlar ve bölgesel işbirlikleri oluşturmaları, fikri mülkiyet hakları, çok yüksek telif ve patent fiyat politikalarının değiştirilmesi için caydırıcı mekanizmalar ve kurallar oluşturulması, BİT için uluslararası standartların geliştirilmesi, gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin düzenleyici kurumlarının ve işletmecilerinin bilgi birikimlerinin paylaşılması için eğitim programları başta olmak üzere ortak çalışmaların teşvik edilmesi, üniversiteler arası yoğun işbirliklerinin teşvik edilmesi, uzaktan eğitim projelerinin geliştirilmesi, eğitimde yeni teknolojilerin kullanımının yaygınlaştırılması, açık kaynak kodlu yazılımların kullanımalarının artırılması, Sayısal uçurum ile mücadele amacıyla pilot projeler hazırlanması, Bilişim teknolojileri geliştirilirken kültürel ve dilsel farklılıkların gözönünde bulundurulması, BİT ürünlerinin basit, anlaşılabilir, toplumun eğitim ve bilgi düzeyi görece düşük kesimleri tarafından bile kullanılabilir biçimde geliştirilmesi, anadilde içerik oluşturulmasının teşvik edilmesi, bilgiye erişim hakkının anayasa düzeyinde tanımlanması, demokratik hukuk devletinin, düşünce ve ifade özgürlüğünün bir gereği olarak, temel hak ve hürriyetler kapsamında kabul edilmesl,  gençlerin ve çocukların yasa dışı ve zararlı içerikten korunması için internet üzerinde güvenliğin sağlanması ve bu konudaki hukuksal düzenlemelerin yapılması, BİT’in yaygınlaştırılması ve erişimin kolaylaştırılması için ücretsiz iletişim ve teknoloji merkezlerinin oluşturulması, mevcut kamu kuruluşlarından  uygun olanların (ör. Okullar, belediye/muhtarlık vb.) mesai saatleri dışında merkez olarak yapılandırılmasına yönelik çalışmalar yürütülmesi, her yurttaşın BİT ağlarına erişim ve bu hizmetlerden yararlanmasının “kamusal” bir hizmet olarak kabul edilmesi, kültürel, sosyal ve teknolojik mirasın korunabilmesi için, yeni eski tüm belge ve bilgileri sayısal ortama aktarılması ve uzun süreli erişilebilirliğin sağlanması, toplumun tüm kesimlerine (ilk-orta-yüksek öğrenimdeki öğrenciler, çalışanlar, işsizler, engelliler vb.) BİT kullanımı eğitimi verilmesine yönelik mekanizmaların kurulması, kadınlar ve gençler için belirli fırsatlar ve imkanlar oluşturulurken özürlü ve yaşlıların BİT yönelik ihtiyaçlarının da dikkate alınması, bilgi toplumu hedefi doğrultusunda kamusal bilinç oluşturulması, hedeflerin net bir şekilde belirlenerek uygulama kademesindeki yöneticiler tarafından benimsenmesi sağlanması, elektronik imza, veri koruma, kişisel verilerin gizliliği ve şebeke güvenliği konularında gerekli yasal düzenlemeler yapılması hususları yer almıştır. 



Cenevre’de, 17-28 Şubat 2003 tarihleri arasında  yapılan 2. ve 15-26 Eylül 2003 tarihleri arasında yapılan 3. Hazırlık Komitesi Toplantısı  sırasında Türkiye Katkısında yer alan hususların Deklarasyon ve Eylem Planında yer alması amacıyla müzakereler yapılmıştır.



Hazırlık Komitesi Toplantılarında Taslak Deklarasyon ve Eylem Planı üzerinde uzlaşmanın sağlanıp sağlanamaması Zirveye katılım düzeyini de belirleyecektir. Şu ana kadar 40 civarında devlet ve hükümet başkanı Zirveye katılacağını bildirmiştir. İlerleyen günlerde çalışmaları gidişatına göre Ulaştırma Bakanımız veya Cumhurbaşkanımız başkanlığında bir heyetin ülkemizi  temsil edeceği tahmin edilmektedir.



Cenevre’de yapılacak Zirve sonrasında imzalanacak belgeler doğrultusunda Çalışma Gruplarının çok hızlı bir çalışma yürüterek ülkemizde neler yapılması gerektiğini tespit etmesi, bir Yol Haritası  hazırlaması  ve somut adımların atılmasını sağlayarak bunları takip etmesi gerekmektedir.



4.   SONUÇ

 

1950 lerden sonra kişisel bilgisayarların tüm dünyada hızla artması, 1980 lerin sonundan itibaren internetin ticari amaçla kullanılmaya başlanması ve 1990 larda telekomünikasyon teknolojilerinde yaşanan çok hızlı gelişme dünyada ülkelerarası, ülke içi bölgelerarası hatta hane halkı arasında “Bilgi ve İletişim Teknolojilerine ve Hizmetlerine Eşit Erişememe” adını verdiğimiz Sayısal Uçurum sorununu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca özellikle son yirmi yıldaki hızlı teknolojik gelişmeler dünyamızı tarım çağı ve sanayi çağından sonra Alvin Toffler’ın ifadesiyle “Üçüncü Dalga”yla  yani bilgi çağıyla yüz yüze getirmiştir. Bu dalganın, bireysel ve toplumsal  yaşamı kökünden değiştirmesi, çok ciddi ekonomik, sosyal, kültürel ve politik sonuçlar doğurması beklenmektedir. Bu çerçeveden bakıldığında, Sanayi çağının gereklerini yerine tam olarak getiremeyen, süreci  hep geriden takip eden ve  bu yüzden o dönemin muhtemel katkılarından faydalanamayan ülkemizin yeni şekillenmekte olan küresel bilgi toplumuna adapte olabilmesi ve  gerektiğinde yönlendirebilmesi için, kendi gerçeklerimizi de göz önüne alarak,  Zirve sonrası hazırlanacak Yol Haritasını ciddi bir şekilde takip etmesi ve uygulaması gerekmektedir. Bunu başarabildiğimiz taktirde ülkemiz, küresel bilgi toplumunun bir parçası hatta yönlendirici dahi olabilecektir.

Linkback: https://www.buyuknet.com/dunya-bilgi-toplumu-zirvesine-dogru-t22743.0.html

 
Etiket:

Bu bilgi size yardimci oldu mu?

Evet Hayır

Dünya Bilgi Toplumu Zirvesi’ne Doğru
(Ortalama: 5 üzerinden 1.00 , 2 Oy)


Konu Hakkında Görüşün Nedir? Olumlu yada olumsuz Eleştirileriniz.


Turkiyenin baskenti neresidir. kucuk harfle yazin.:

Dünya Bilgi Toplumu Zirvesi’ne Doğru

Dünya Bilgi Toplumu Zirvesi’ne Doğru »İnsanlık tarihi esas itibariyle değişimlerin ve gelişmelerin tarihidir. Tarih boyu insanoğlu pek çok büyük değişim yaşamışsa da