Mecaz Anlam ve Cümle Örnekleri

Eşref07.12.2009 - 18:58
Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından bütünüyle uzaklaşarak kazandığı yeni anlama mecaz anlam denir. Başka bir deyişle bir kelimenin gerçek anlamı dışında başka bir kelimenin yerine kullanılması sonucu ortaya çıkan anlamdır. Bu kullanımda anlatımı renklendirmek ve kuvvetlendirmek esastır. Mecaz anlamda iki kelime bir yönüyle benzerlik ilgisi kurularak birbirine benzetilmiştir.

Bu konuyu bir daha açmayacağım.
İşsizlik sorunu hükümeti terletecek.
Derdim çoktur hangisine yanayım.
Doktora boş gözlerle bakıyordu.
Bu şarkıya bayılıyorum.
Tatlı sözlerle babasının gönlünü aldı.
Yakında savaş patlayacak.
Hepimiz onun hafif biri olduğunu biliyorduk.
İnce işlere aklım pek ermiyor.
Kitapları taşırken kolum koptu.
İlk damlalardan sonra yağmur birden coştu.
Bu söze gençlerden biri ince bir karşılık verdi.
Onun pişkinliğine bir anlam veremedik.
Cesaretinin kırılmasına sen sebep oldun.

Mecaz anlamlar benzetme ve ilgi yollarıyla yapılır. Benzetme yoluyla yapılanlardan biri istiaredir. İstiare açık ve kapalı olmak üzere ikiye ayrılır. Edebiyat dersinde söz sanatları arasında incelenir. Eğretileme ve deyim aktarması da denir.

“Kurban olam kurban olam

Beşikte yatan kuzuya” (açık istiare)

“Tekerlekler yollara bir şeyle anlatıyor.” (kapalı istiare)

İlgi yoluyla yapılanlara ad aktarması denir. Ad aktarmasında benzetme amacı olmaz. İç-dış parça-bütün neden-sonuç sanatçı-yapıt yer-insan yer-olay gibi ilgiler vardır. Aşağıdaki cümleler ad aktarmasına örnektir. (ad aktarması ayrıca mecaz-ı mürsel adıyla söz sanatlarında da işlenir.)

Örnekler:

– Dalgalan sen de şafaklar gibi ey nazlı hilâl
– Saçını kestir demedim mi?
– Bereket yağıyor; çiftçinin yüzü gülecek.
– Ayağını çıkarmadan girebilirsin.
– Bu olaylara Ankara sessiz kalıyor.
– Orhan Veli'yi okur musun?
– Onun küçüklükten beri gözü hep yükseklerdeydi.
– Bu olayda mutlaka onun da parmağı vardır.
– Olaylara karşı kör ve sağırdır.
– Son otobüse yetişemezsem, işte o zaman yandım.
– Toplantıda bize çok ağır sözler söyledi.
– Cesaretimin kırılmasına sen sebep oldun.
– Ortalıkta savaş kokusu vardı.
– Senin aşkın da beni kuruttu be güzelim.
– Onun bu pişkinliğine bir anlam veremedik.
– Sokakta keskin bir kömür kokusu var.
– Kara haber tez duyulur.
– Yazılıdan zayıf alınca dersten iyice soğudum.
– İnce davranışlarıyla hepimizin gönlünü fethetti.
– Boş sözlerle beni oyalamayın.
– Galiba dün akşam annemi kırdım.
– Bana hediye alman çok ince bir davranıştı.
– Yaşadığımız bunca karanlık günlerden sonra aydınlık günler bizi bekliyor.
– Boş laflara karnım tok benim.
– İki arkadaş koyu bir sohbete dalmıştı.
– Arkadaş, bu kız seninle oynuyor.
– Taksit parasını harcayan oğluna köpürdü.

Linkback: https://www.buyuknet.com/mecaz-anlam-ve-cumle-ornekleri-t20510.0.html

Etiket:
mecdaz anlam  mecaz anlam  sözcükte anlam  mecaz anlam nedir  mecaz anlamlı kelimeler 

Bu bilgi size yardimci oldu mu?

EvetHayır
Mecaz Anlam ve Cümle Örnekleri
Mecaz Anlam ve Cümle Örnekleri
(Ortalama: 5 üzerinden 3.3 - 3 Oy)
3